Kraków, 22 lutego 2012 r.

 

Naczelna Rada Lekarska podjęła 10 lutego 2012 roku uchwałę w sprawie rekomendacji związanych z wystawianiem recept refundowanych o następującej treści:

„Zważywszy na to, że:

• zawarte w umowach podpisywanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, upoważniających do wystawiania recept na leki refundowane, przepisy przewidują odpowiedzialność finansową lekarza za wystawienie recepty na rzecz osoby nieubezpieczonej,
• zawarte w umowach podpisywanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia na udzielanie świadczeń zdrowotnych przepisy przewidują odpowiedzialność finansową świadczeniodawcy za wystawienie przez niego, jego pracownika lub lekarza wykonującego zawód u tego świadczeniodawcy recepty na rzecz osoby nieubezpieczonej,
• wystawianie recept lekarskich wchodzi w zakres obowiązków pracowniczych lekarza wykonującego zawód w ramach stosunku pracy i tym samym może, w przypadku nałożenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia na świadczeniodawcę kary umownej w związku z wystawionymi przez zatrudnionego lekarza receptami, skutkować dochodzeniem przez pracodawcę regresowych roszczeń odszkodowawczych od tego lekarza,
• nie zostały rozpoczęte prace mające na celu opracowanie szczegółowych zasad monitorowania i kontroli ordynacji lekarskiej, które byłyby zaakceptowane przez Ministra Zdrowia, Naczelną Radę Lekarską oraz Narodowy Fundusz Zdrowia i stosowane na terenie całego kraju do czego zobowiązał się Minister Zdrowia w oświadczeniu z 24 października 2011 r.,
• zawarte w umowach o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i umowach upoważniających do wystawiania recept na leki refundowane postanowienia nie przewidują możliwości miarkowania kar umownych nakładanych za nieprawidłowości związane z wystawianiem recept na leki refundowane, oraz podkreślając, że to Narodowy Fundusz Zdrowia jest ubezpieczycielem publicznym i to na tej instytucji spoczywa obowiązek zapewnienia pacjentom świadczeń refundowanych ze środków publicznych,
  

Naczelna Rada Lekarska, w akcie sprzeciwu wobec nałożenia na lekarzy i lekarzy dentystów w ustawie o zawodach lekarza i lekarz dentysty obowiązku oznaczania poziomu odpłatności leku, działając na podstawie art. 39 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 219, poz. 1708 z późń. zm.) uchwala co następuje:

Rekomenduje się lekarzom i lekarzom dentystom, uprawnionym do wystawiania recept na leki refundowane na podstawie umów upoważniających do wystawiania takich recept zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia, wypowiedzenie tych umów i niezawieranie nowych umów tego rodzaju, jeżeli w ich treści nadal przewidziane będą kary w wysokości nienależnej refundacji za wystawienie recept na rzecz osób nieubezpieczonych i w przypadkach nieuzasadnionych.

Rekomenduje się lekarzom i lekarzom dentystom, uprawnionym do wystawiania recept na leki refundowane ze względu na zatrudnienie lub wykonywanie zawodu u świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej w ramach umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia:

1. niewyrażanie zgody, aby w zakres obowiązków pracowniczych lub objętych umową cywilnoprawną zawartą ze świadczeniodawcą wchodziło wystawianie recept na leki refundowane,
2. wystąpienie do świadczeniodawców o zmianę zakresu obowiązków pracowniczych lub wynikających z umowy cywilnoprawnej polegającą na wykreśleniu z zakresu obowiązków wystawiania recept na leki refundowane,
3. w przypadku lekarzy zatrudnionych – wystąpienie do pracodawcy o zawarcie umowy cywilnoprawnej w której pracodawca zobowiązałby się do niedochodzenia roszczeń regresowych od pracownika w przypadku ukarania tego pracodawcy przez NFZ karami nałożonymi w związku z wystawianiem recept na leki refundowane,
4. w przypadku braku zgody na realizację postulatów o których mowa w pkt 2 i 3 wypowiedzenie umów o pracę albo umów cywilnoprawnych oraz zaproponowanie zawarcia nowych umów, w których do obowiązków pracownika lub lekarza wykonującego zawód poza stosunkiem pracy nie będzie należało wystawianie recept na leki refundowane.
   

Rekomenduje się podmiotom udzielającym świadczeń zdrowotnych w ramach umów zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia wypowiedzenie tych umów w zakresie, w jakim przewidują one kary w wysokości nienależnej refundacji za wystawienie recepty na rzecz osób nieubezpieczonych i w przypadkach nieuzasadnionych oraz niepodpisywanie nowych umów jeżeli zawierają one takie postanowienia.

Naczelna Rada Lekarska zwraca się do wszystkich organizacji zrzeszających osoby wykonujące zawody medyczne: samorządu zawodowego aptekarzy, samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych, samorządu zawodowego diagnostów laboratoryjnych, lekarskich towarzystw naukowych wskazanych w załączniku do uchwały oraz innych organizacji działających w obszarze ochrony zdrowia w tym w szczególności Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy, Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia Porozumienie Zielonogórskie, Polskiej Federacji Pracodawców Ochrony Zdrowia, Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia, NSZZ Solidarność Krajowego Sekretariatu Ochrony Zdrowia, Pracodawców RP oraz środowiska skupionego wokół portalu internetowego „Konsylium24” o poparcie niniejszej uchwały i rozpowszechnienie jej w celu włączenia do inicjowanej nią akcji jak największej liczby lekarzy i lekarzy dentystów.
Podjęcie działań rekomendowanych powyżej powinno zostać rozpropagowane w środowisku lekarskim, a same działania podjęte w dniu 1 lipca 2012 r. w przypadku nie wprowadzenia do tego dnia systemu dopłat bezpośrednich dla pacjenta za realizację recept na leki refundowane.”

Uzasadnienie:

Dotychczasowe zmiany przepisów dotyczących refundacji leków są w ocenie Naczelnej Rady Lekarskiej niewystarczające do uzdrowienia sytuacji w ochronie zdrowia i zagwarantowania lekarzom i lekarzom dentystom bezpieczeństwa prawnego wykonywania ich zawodów. Ponadto, w niektórych przypadkach zmiany te zamiast znosić nieuzasadnione obciążenia administracyjno-urzędnicze przenoszą je z aktów prawnych niższego rzędu na poziom ustaw. W szczególności należy podkreślić, że wykreśleniu z ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych przepisu art. 48 ust. 8 dotyczącego odpowiedzialności za wystawienie recepty powinna towarzyszyć analogiczna zmiana przepisów regulujących wynikającą z umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej odpowiedzialność świadczeniodawców za wystawienie recepty przez lekarzy i lekarzy dentystów zatrudnionych lub wykonujących zawód u tych świadczeniodawców. Brak analogicznych zmian w zakresie odpowiedzialności świadczeniodawców stanowi nieuprawnione różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji tj. będących adresatami niemożliwego do zrealizowania obowiązku weryfikacji statusu ubezpieczenia.

Ponadto, zmiana ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty przyjęta w uchwalonej 13 stycznia 2012 r. ustawie zmieniającej ustawę refundacyjną wprowadza do tej ustawy obowiązki lekarzy i lekarzy dentystów związane z treścią wystawianej recepty pomimo, że właściwym miejscem do tego typu regulacji było i nadal jest rozporządzenie w sprawie recept lekarskich. Przeniesienie obowiązku wpisywania poziomu odpłatności leku z rozporządzenia do ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty zamiast upraszczać system wystawiania recept czyniąc go tym samym bardziej przejrzystym i jednocześnie bezpiecznym zarówno dla pacjentów, lekarzy i lekarzy dentystów jak i płatnika utrwala jedynie nieprzyjazne lekarzom i lekarzom dentystom rozwiązania.

Wobec powyższego Naczelna Rada Lekarska rekomenduje lekarzom i lekarzom dentystom podjęcie zgodnych z prawem i zasadą swobody umów działań zmierzających do rozwiązania lub odpowiedniej zmiany umów na podstawie których są oni obecnie upoważnieni do wystawiania recept na leki refundowane polegającą na wyłączenia tych lekarzy z systemu wystawiania recept refundowanych. Budowanie systemu refundacji leków polegające na przerzucaniu coraz to nowych obowiązków administracyjnych na lekarzy i lekarzy dentystów, narzucaniu nieprzyjaznych środowisku lekarskiemu rozwiązań systemowych bez ich uprzedniej i głębokiej konsultacji, które wydaje się opierać na przekonaniu, iż środowisko lekarskie w poczuciu obowiązku sprawowania opieki nad pacjentami będzie realizować te obowiązki, wymaga jasnego, silnego i zgodnego z obowiązującym prawem i zasadą swobody umów sygnału sprzeciwu. Podjęcie rekomendowanych działań powinno nastąpić z dniem 1 lipca 2012 r. pod warunkiem, że do tego dnia nie nastąpi zmiana systemu refundacji leków polegająca na wprowadzeniu dopłat bezpośrednich dla pacjenta za realizację recepty na leki refundowane.

 

 

W związku z obwieszczeniem MZ z dnia 23 oraz 29 grudnia 2011 roku w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na dzień 1 stycznia 2012 r., Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych poinformował o powszechnie dostępnych źródłach informacji o dopuszczonych do obrotu produktach leczniczych, w tym w szczególności o ich wskazaniach terapeutycznych.

Zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. Urz. 08.45.271 z późn. zm.) wydanie pozwolenia jest równoznaczne z zatwierdzeniem Charakterystyki Produktu Leczniczego, ulotki oraz opakowań produktu leczniczego, Charakterystyka Produktu Leczniczego jest dokumentem przeznaczanym dla fachowego personelu medycznego, podczas gdy ulotka zawiera informacje adresowane do pacjenta. Wskazania do stosowania produktu leczniczego zawarte są w pkt 4.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego i punkcie Jak stosować ulotki dla pacjenta. Wszelkie zmiany w Charakterystykach są do nich wprowadzane jednocześnie z zatwierdzeniem zmiany.

Zgodnie; z art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. Urz. 08.45.271 z późn. zm.) dane zawarte w Charakterystyce Produktu Leczniczego są jawne.

Mając na uwadze powyższe oraz ułatwienie dostępu osobom wykonującym zawód medyczny do przedmiotowych charakterystyk Urząd zamieścił na swojej stronie internetowej pod adresem: http://leki.urpl.gov.pl wykaz Charakterystyk Produktów Leczniczych wszystkich produktów leczniczych refundowanych. Opublikowane Charakterystyki obejmują również produkty lecznicze, dopuszczone do obrotu w Unii Europejskiej przez Komisję Europejską w tzw. procedurze centralnej.

W sobotę, 14 stycznia 2012 roku, w hotelu Aspel, odbyła się uroczysta gala finałowa 8. edycji plebiscytu „Lekarz Roku" i „Przychodnia Roku", organizowanego przez „Gazetę Krakowską" i Agencję Image Line Communication.

 

W klimacie kampanii, deprecjonującej lekarzy protestujących przeciw niektórym zapisom ustawy refundacyjnej, trudno nie odnotować faktu, że jest to konsekwentny wyraz publicznego szacunku dla zawodu lekarza, podnoszący jego prestiż w oczach opinii publicznej, będący wyrazem podziękowania za fachową opiekę i serce okazane pacjentom w minionym 2011 roku, bo ten właśnie okres poddany był plebiscytowej ocenie.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2011 roku w sprawie recept lekarskich, od 1 stycznia 2012 opieczętowanie recepty dla chorych wypisywanych ze szpitala pieczątką "Wypis ze szpitala" uniemożliwia farmaceutom realizację takiej recepty.

 

Apteki nie mogą wydać leku refundowanego gdyż zgodnie z w. w. rozporządzeniem każdy element na recepcie nieprzewidziany w przepisach dyskwalifikuje ją pod względem formalnym.